Curieus! Reis van een hugenoot naar de Nederlanden

Op zaterdag 8 december 2012 wordt het boek "Door ballingen onthaald: verslag van reizen in Frankrijk, Vlaanderen, Nederland en Duitsland (1708)" van Élie Richard voorgesteld.

Geïnteresseerden kunnen deze voorstelling bijwonen. Meer gegevens vindt u in de uitnodiging.

Het verslag van de reis die hugenotenzoon Élie Richard van 10 maart tot 15 oktober 1707 naar Nederland maakte, is een uniek document. Het is zorgvuldig opgetekend na terugkomst in de geboortestad van de auteur, La Rochelle, en voorzien van een groot aantal illustraties (beroemde gebouwen, plattegronden, penningen). Hij verblijft bij familie in Amsterdam en verkent van daaruit bezienswaardigheden in de Republiek. Zoals alle reisverslagen is het veel meer dan een ‘ooggetuigenverslag’ of een journaal. Als welopgevoede zoon van een arts die een vooraanstaande positie innam in La Rochelle, stelt Élie zich vooraf op de hoogte van de bijzonderheden die hij zal aantreffen in de diverse steden die hij aandoet.
Zijn belangstelling gaat speciaal uit naar het intellectuele leven in Nederland, dat voor een belangrijk deel bepaald wordt door Franse vluchtelingen: uitgevers, journalisten, dominees en professoren. Dezen creëren ter plaatse een klimaat dat hem van huis uit vertrouwd is.
Als ongetrouwde man van 35 heeft hij ook oog voor andere zaken. In Antwerpen zet een schildersmodel hem in vuur en vlam, in de baden van Aken flirt hij heel wat af. Met een schat aan ervaringen keert hij huiswaarts.
Zijn reisverslag blijft hij tot zijn dood in 1720 bewerken en aanvullen. Hij maakte het klaar voor publicatie. Ruim driehonderd jaar later is het zover.

Presentatie deel 110: Driftig van spraak

Het bestuur van de Linschoten-Vereeniging heeft het genoegen u uit te nodigen voor de presentatie van deel 110 in de reeks Werken van de Linschoten-Vereeniging: Driftig van spraak, levendig van gang. Herinneringen van marineofficier Dirk Hendrik Kolff (1761-1835).

Deze presentatie vindt plaats op zaterdag 5 november aanstaande om 14.30 uur in Muzee Scheveningen, Neptunusstraat 92, 2586 GT Den Haag. Degenen die de presentatie bijwonen hebben gratis toegang tot het Muzee.

U bent vanaf 14.00 uur welkom. Het officiële programma begint om 14.30 uur en bevat de volgende onderdelen:
* Welkomstwoord door dr. Anita M.C. van Dissel, voorzitter van de Linschoten-Vereeniging
* Toelichting over Muzee Scheveningen door Paul R. de Kievit, directeur van Muzee Scheveningen
* Een nieuw begin. De opbouw van de marine in de jaren 1813 tot 1816 door dr. Nico Habermehl, historicus
* Driftig van spraak, levendig van gang door dr. Dirk H.A. Kolff, emeritus hoogleraar geschiedenis van Zuid-Azië, Universiteit Leiden
* Overhandiging van het eerste exemplaar van Driftig van spraak, levendig van gang. Herinneringen van marineofficier Dirk Hendrik Kolff (1761-1835) aan dr. Jaap R. Bruijn, emeritus hoogleraar Zeegeschiedenis, Universiteit Leiden
* gelegenheid tot bezichtiging van het Muzee Scheveningen; uitreiking der boeken en borrel

Plusleden van de Linschoten-Vereeniging kunnen tijdens de borrel na afloop van de presentatie hun exemplaar van Driftig van spraak, levendig van gang afhalen. Plusleden die niet in de gelegenheid zijn om de presentatie bij te wonen, krijgen hun exemplaar thuisgestuurd. In beide gevallen geldt dat de lidmaatschapsbijdrage over 2011 moet zijn betaald. Gewone leden ontvangen een acceptgiro, waarmee zij een exemplaar met ledenkorting kunnen bestellen.

Leden die de presentatie willen bijwonen, wordt vriendelijk verzocht zich uiterlijk 31 oktober aanstaande aan te melden bij de secretaris. Dat kan door inzending van de antwoordstrook op de bijgevoegde Nieuwsbrief of per e-mail (linschoten-vereeniging@xs4all.nl).
Bij overtekening wordt een wachtlijst gehanteerd. Indien u na aanmelding alsnog verhinderd mocht zijn, wordt u vriendelijk verzocht dit aan de secretaris door te geven. U kunt er een medelid mee van dienst zijn!

Voor belangstellenden bestaat de speciale mogelijkheid om op afspraak tussen 12.30 en 13.30 uur de nabijgelegen vuurtoren te bezichtigen. Zie voor nadere bijzonderheden omtrent kosten en aanmelding de Nieuwsbrief op de website.

Presentatie deel 109: Oorlog in Atjeh.

Het bestuur van de Linschoten-Vereeniging heeft het genoegen u uit te nodigen voor de presentatie van deel 109 in de reeks Werken van de Linschoten-Vereeniging: Oorlog in Atjeh. Het journaal van luitenant-ter-zee Henricus Nijgh, 1873-1874.

Deze presentatie vindt plaats op zaterdag 6 november 2010 om 14.00 uur in brasserie
„De Pappegay‟ in het Historisch Museum Rotterdam.

U bent vanaf 13.30 uur welkom. Het officiële programma begint om 14.00 uur en bevat de volgende onderdelen:
- 14.00 uur: Welkomstwoord mw. dr. A.M.C. van Dissel, voorzitter Linschoten-Vereeniging
- 14.05 uur: Lezing Azarja Harmanny MA, freelance journalist en fotograaf: “Zoeken naar de sultan. Inlichtingen tijdens de eerste jaren van de Atjehoorlog.”
- 14.30 uur: Inleiding dr. Herman Stapelkamp: “„Waarachtig, Holland is te klein om oorlog te voeren!!‟. Van en over Nijgh en Atjeh.”
- 14.50 uur: Overhandiging van het eerste exemplaar van Oorlog in Atjeh. Het journaal van luitenant-ter-zee Henricus Nijgh, 1873-1874 aan mevrouw J.A.E. Heeger-Nijgh, achterkleindochter van Henricus Nijgh
- 15.00 uur: Einde officiële gedeelte; gelegenheid tot bezichtiging van het Historisch Museum Rotterdam; uitreiking der boeken en borrel
- 16.30 uur: Einde programma


Plusleden van de Linschoten-Vereeniging kunnen tijdens de borrel na afloop van de presentatie hun exemplaar van Oorlog in Atjeh afhalen. Plusleden die niet in de gelegenheid zijn om de presentatie bij te wonen, krijgen hun exemplaar thuisgestuurd. In beide gevallen geldt dat de lidmaatschapsbijdrage over 2010 moet zijn betaald. Gewone leden ontvangen een acceptgiro, waarmee zij een exemplaar met ledenkorting kunnen bestellen.

Leden van de Linschoten-Vereeniging die de presentatie willen bijwonen, wordt vriendelijk verzocht zich uiterlijk 31 oktober aanstaande aan te melden bij de secretaris. Dat kan per e-mail (linschoten-vereeniging@xs4all.nl), telefonisch (010-4213021, tussen 19.30 en 21.00 uur).
Het aantal plaatsen in brasserie “De Pappegay” is helaas beperkt. Bij overtekening wordt een wachtlijst gehanteerd. Indien u na aanmelding alsnog verhinderd mocht zijn, wordt u vriendelijk verzocht dit aan de secretaris door te geven. U kunt er een medelid mee van dienst zijn!

Het Historisch Museum Rotterdam is gevestigd in het zogenoemde Schielandshuis, Korte Hoogstraat 31, 3011 GK Rotterdam ( tel. 010 217 67 67). Het Schielandshuis is bereikbaar met openbaar vervoer (metrolijnen A, B, C en D, metrohalte Beurs; tramlijnen 8, 21, 23 en 25, halte Beurs). In de buurt van het museum zijn diverse parkeergarages (volg P-route centrum). Het museum is gratis toegankelijk voor genodigden voor de presentatie via de hoofdingang van het museum of via de zijingang aan het Bulgersteyn.

Voorstelling deel 108: suiker, verfhout & tabak

Op zaterdag 14 november 2009 wordt in Leiden deel 108 in de reeks Werken van de Linschoten-Vereeniging voorgesteld. Suiker, verfhout & tabak: het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet is bezorgd door de lusitanist dr. Ben E. Teensma, kenner van de Portugese taal, letteren en cultuurgeschiedenis. Hij woonde en werkte vele jaren in Brazilië.

Het programma duurt van 14 tot 17 uur en omvat tevens de uitreiking van de Linschotenpenning 2007:

• 14.00 uur: Welkomstwoord dr. H.J. den Heijer, voorzitter Linschoten-Vereeniging


• 14.05 uur: Lezing dr. M.A. Ebben historicus en hispanist, verbonden aan het Instituut voor Geschiedenis van de Universiteit Leiden


• 14.30 uur: Inleiding dr. B. Teensma over het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet


• 14.50 uur: Overhandiging eerste exemplaar van Suiker, verfhout & tabak. Het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet aan prof.dr. G. Schilder, emeritus hoogleraar geschiedenis van de cartografie aan de Universiteit Utrecht


• 15.10 uur: Uitreiking Linschotenpenning 2007 aan prof.dr. A.N. Paasman, emeritus hoogleraar koloniale en postkoloniale cultuur- en literatuurgeschiedenis aan de
  Universiteit van Amsterdam


• 15.25 uur: Einde officiële gedeelte; gelegenheid tot bezichtiging van de speciale
  tentoonstelling van werken van Johannes de Laet in de Dousakamer van de UB
  (tot 16.30 uur); uitreiking der boeken en borrel


• 17.00 uur: Einde programma

Plaats: Universiteitsbibliotheek Leiden.
Inschrijven voor de voorstelling kan bij de secretaris, voor 8 november 2009.

Suiker, verfhout & tabak: het Braziliaanse handboek van Johannes de Laet

In november 2009 verschijnt de uitgave van het 'Braziliaanse Handboek' van Johannes de Laet, als deel 108 in de reeks Werken van de Linschoten-Vereeniging.

De West-Indische Compagnie beschikte over een uitstekende inlichtingendienst. In opdracht van hoofdkaartenmaker Hessel Gerritsz leverden uit de West terugkerende functionarissen hun logboeken in op het West-Indisch Huis in Amsterdam. Daar werden alle nautische, geografische, militaire en economische details systematisch geïnventariseerd. In 1629 werd daaruit een eerste Braziliaans Handboek samengesteld, bedoeld voor de commandanten van de invasiemacht die begin 1630 een bruggenhoofd in Pernambuco veroverde.

Toen Hessel Gerritsz in 1632 overleed besefte WIC-directeur Johannes de Laet het belang van diens rijke archief. De tijd voor een nieuw Braziliaans Handboek was rijp toen in 1636 graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen werd benoemd tot Gouverneur-Generaal van Nederlands Brazilië. Om hem over zijn ambtsgebied te informeren stelde De Laet met spoed een nieuw Handboek samen, dat begin 1637 naar Pernambuco werd verscheept.

Sindsdien was de bundel uit het zicht verdwenen, totdat hij in 1977 – na vele omzwervingen – opdook in de John Carter Brown Library in Providence (USA). Het Handboek wordt nu voor het eerst in het Nederlands uitgegeven. Het onthult nieuwe feiten over vroeg-17de-eeuws Brazilië. Hoogwaardig inlichtingenwerk, dat ons een spannend beeld schetst van de Nederlandse expansie in Brazilië en de felle concurrentiestrijd met de Portugezen om de handel in suiker, verfhout en tabak.

Ben Teensma (ed.), Suiker, verfhout en tabak: het Braziliaanse Handboek van Johannes de Laet. Walburg Pers, 2009, 192 p. ISBN 978.90.5730.584.9

Herdruk "de avonturen van een VOC-soldaat"

De avonturen van een VOC-soldaat : het dagboek van Carolus Van der Haeghe 1699-1705. Bezorgd door Jan Parmentier en Ruurdje Laarhoven, 1994, 208 p. 3e druk, 2009: Prijs niet-leden: € 29,95 - leden: € 22,95

Zin voor avontuur en een ongelukkige liefde. Dat is wat de Vlaming Carolus van der Haeghe ertoe dreef om zijn heil te gaan zoeken in Oost-Indië. Als VOC-soldaat reisde hij in 1699 naar het verre Batavia, waar hij echter al spoedig deserteerde. Wat volgt lijkt het verhaal uit een spannende avonturenroman. Groot verschil is echter, dat de lotgevallen van Carolus van der Haeghe ook echt zijn gebeurd. Aan de hand van zijn dagboek volgen we hem tijdens zijn omzwervingen op Batavia, de Filippijnen en in Japan. Zijn levendige en zeer boeiend geschreven dagboek geeft een unieke kijk op de levenswandel van een vrijbuiter in het Zuidoost-Azië van rond 1700.

In die tijd had de VOC ongeveer 35.000 mensen in dienst in Europa, Azië en Kaap de Goede Hoop. Deze bonte verzameling VOC-dienaren vormt een aardige dwarsdoorsnede van de toenmalige samenleving. Bewindhebbers, officieren en kooplui in compagniesdienst kregen in tal van biografische en economische studies reeds ruimschoots aandacht. Van matrozen en soldaten, die ruim driekwart van het VOC-personeel uitmaakten, weten we daarentegen heel weinig. Ego-documenten uit de onderste regionen van de VOC-hiërarchie zijn immers zeer zeldzaam.

Het dagboek van Carolus van der Haeghe is dan ook een uitzonderlijk historisch egodocument. Deel 93 uit de reeks Werken is nu opnieuw beschikbaar, in 3de druk.

Heruitgave deel 26: de Stichting van New-York in Juli 1625

Het jaar 2009 staat (onder andere) in het teken van Henry Hudson, die 400 jaar geleden in 1609 met een VOC-schip voor het eiland Manhattan voor anker ging.
Ter gelegenheid van deze herdenking zal de Walburg Pers deel 26 uit de reeks Werken van de Linschoten-Vereeniging heruitgeven. Dit deel, 'De Stichting van New-York in Juli 1625' werd bezorgd door F.C. Wieder in 1925. Het bevat de transcriptie van vijf documenten uit de Van Rappard-collectie, die een licht werpen op de onstaansgeschiedenis van Nieuw-Amsterdam.

De heruitgave zal verschijnen in de tweede helft van 2009.


Verder bevat de reeks Werken het journaal van Robert Juet, uitgegeven als "Henry Hudson's Reize onder Nederlandsche vlag van Amsterdam naar Nova Zembla, Amerika en terug naar Dartmouth in Engeland, 1609", bezorgd door S.P. L'Honoré Naber in 1921 (deel 19). Ook deze uitgave is uitverkocht, maar kan digitaal worden geconsulteerd op de website van het Geheugen van Nederland.

Aanbieding aan de leden: A traveller in Siam in the year 1655

Bij KITLV Press verschijnt een extract uit een journaal van Gijsbert Heeck (1619-1669), een medicus in diens van de VOC. Tijdens zijn derde reis naar de Oost hield hij een journaal bij, waarvan de passages over Siam nu in een bewerkte en geannoteerde uitgave zijn verschenen. De bewerkte tekst is in het Engels, de originele transcriptie in het Nederlands. De uitgave is een initiatief van een aantal Thaise en Nederlandse wetenschappers om Nederlandse bronnenuitgaven over Siam uit de VOC-periode nader te ontsluiten. De inleiding is van prof. B.J. Terwiel.

Leden van de Linschoten-Vereeniging kunnen het boek tegen een korting van 25% bestellen. Zij betalen dan € 13,50 in plaats van € 17,50 (exclusief € 2,20 porto). Het boek kan ook worden afgehaald bij KITLV Uitgeverij in Leiden. Nadere informatie is te vinden op de website.

A traveller in Siam in the year 1655: extracts from the journal of Gijsbert Heeck. Translated and introduced by Barend Jan Terwiel – vi+124 pp., geïllustreerd, en met 8 pp. full-colour uitklappagina's.

Reizen door de eeuwen heen

'Reizen door de eeuwen heen' is een jubileumuitgave van de Linschoten-Vereeniging.

Dit boekje bevat een aantal bijdragen van diverse auteurs over de geschiedenis van de vereniging, de ontwikkeling van het reisverhaal en een overzicht met korte synopses van alle honderdzes delen die tot nog toe in de reeks Werken zijn verschenen. Het boekje zal tijdens de jaarvergadering op 14 juni 2008 aan de leden worden gepresenteerd.

Kijk op de pagina over gelegenheidsuitgaven over meer informatie over deze publicatie.